BHZdravlje

Nema reklama za prikazivanje


Prestanak pušenja

Uvod

Uvod

Ako pušite, prestanak je vjerovatno najbolje što možete učiniti za svoje zdravlje. Štetnost pušenja po zdravlje ljudi je ogromna.

Pušenje je glavni faktor rizika za nastajanje bolesti od kojih su mnoge i potencijalno smrtonosne.

Neke od njih su: rak pluća, bolesti srca, moždani udar, hronične opstruktivne bolesti pluća.

Pušenje i zakon

Pušenje je nezakonito u pabovima, barovima, noćnim klubovim, kafićima, privatnim klubovima i šoping centrima.

Zakon o zabrani pušenja je donesen da bi zaštitio zaposlene i građanstvo od štetnog djelovanja pasivnog pušenja.

Po zakonu o zabrani pušenja, pušenje nije dozvoljeno na poslu, uključujući i sobe za pušače.

Pušenje nije dozvoljeno u javnom prevozu i poslovnim vozilima koja koristi više od jedne osobe. Znakovi za nedozvoljeno pušenje moraju biti postavljeni u svim prostorijama i vozilima u kojima pušenje nije dozvoljeno.

Svako ko puši na mjestima na kojima nije dozvoljeno pušenje može biti kažnjen na licu mjesta.

Činjenice o pušenju

Duvanski dim sadrži nikotin koji je izaziva ovisnost. Stručnjak za bolesti zavisnosti je procijenio da nikotin izaziva sličan nivo zavisnosti kao kokain.

Pored nikotina, svaka cigareta sadrži preko 4000 hemikalija od kojih su mnoge toksične (štetne po tijelo) i preko 60 njih uzrokuju rak (kancoregene su).

Neki od toksina koji se nalaze u duvanskom dimu i način na koji štete organizmu su:

Nikotin

Kada pušite, u roku od nekoliko sekundi nakon udisanja, nikotin utiče na mozak. Nikotin ubrzava rad srca i uzrokuje nadiranje hormona noradrenalina i dopamina u mozak, pozitivno djelujući na raspoloženje i sposobnost da se koncentrišete.

Između cigareta nivo ovih hormona opada zbog čega postajete razdražljivi, uznemireni i osjećate potrebu za drugom cigaretom.

U roku od 24 sata nakon prestanaka uzimanja nikotina može doći do sljedećih neželjenih efekata:

  • Depresivno raspoloženje
  • Problemi sa snom
  • Razdražljivost
  • Frustracija i bijes
  • Anksioznost
  • Poteškoce u koncentraciji
  • Uznemirenost
  • Usporen rad srca
  • Vrtoglavica
  • Povećan apetit

Osim što izaziva ovisnost, nikotin može biti opasan ako imate visok krvni pritisak (hipertenzija). Povećava rizik od ubrzane hipertenzije, naglog porasta već povišenog krvnog pritiska, što može dovesti do glavobolje, zamagljenog vida i povraćanja.

Nikotin takođe smanjuje sposobnost organizma da se sam izliječi jer dehidrira kožu.

Nikotin je vjerovatno najmanje opasna supstanca u cigaretama. Druge supstance koje se nalaze u cigaretama su daleko opasnije. One su objašnjene u daljem tekstu:

Katran
Svakim udahom duvanskog dima unosite katran u pluća. Katran u duvanskom dimu sadrži hemikalije koje se nazivaju kancerogeni i koje podstiču razvoj karcinoma u tijelu.

Karbon monoksid
Kada se udahne, otrovni gas karbon monoksid se u krvotoku veže za hemoglobin sprečavajući ga da prenosi dovoljno kiseonika po tijelu.

Ovo je naročito opasno za trudnice jer izaziva ozbiljan nedostatak kiseonika kod nerođene bebe (poznato i kao prenatalna hipoksija). Prenatalna hipoksija se smatra glavnim uzrokom štetnih dejstava koje pušenje može imati na nerođenu bebu.

Oksidantni gasovi
Oksidantni gasovi su gasovi koji reaguju sa kiseonikom. Oni doprinose zgrušavanju krvi i time povećavaju rizik od infarkta ili moždanog udara.

Benzen
Benzen je hemikalija koja se nekad dodavala u benzin. Ova praksa se više ne provodi zbog zdravstvenih problema.

Izloženost benzenu može dovesti do oštećenja ćelija na genetskom nivou i dovodi se u vezu sa nizom različitih karcinoma kao što su leukemija i rak bubrega.

Polonijum
Polonijum je jedna od najradioaktivnijih supstanci za koje se zna. Čak i milioniti gram polonijuma može izazvati oštećenja na ljudskom tkivu.

Ostale štetne materije
Pored gore navedenih, postoje mnoge druge otrovne supstance koje se mogu naći u duvanskom dimu. Ove supstance mogu imati štetne efekte kao što su zadebljanja i masne naslage na arterijama, što može dovesti do srčanih oboljenja.

Duvanski dim takođe može dovesti do povećanja kiselosti želučane kiseline, čime se izlažete riziku da dobijete peptički ulkus (čir na želucu ili tankom crijevu).

Rizici

Rizici

Ne postoji bezbjedna doza pušenja – doza koja nije štetna. Osobe koje puše samo povremeno pogrešno vjeruju da time ne ugrožavaju svoje zdravlje.

Izlaganje dimu cigarete je uvijek opasno, bilo da ste pušač koji puši samo u društvu i to jednu do dvije cigarete uveče ili ako pušite duvan samo kad pravite džoint i miješate ga sa marihuanom.

Na primjer, ako pušite dnevno samo jednu cigaretu, još uvijek imate 30% više šanse da dobijete koronarne bolesti srca nego što to imaju nepušači.

Iako korisnici marihuane uglavnom puše manje nego pušači koji puše duvan, oni obično udišu mnogo dublje i zadržavaju dim duže u plućima.

Jedan od istraživača je procijenio da pušenje četiri džointa može da ošteti pluća u istoj mjeri kao pušenje 20 cigareta.

Lični rizici

Pušenje je štetno za vaše zdravlja i povećava rizik od dobijanja mnogih ozbiljnih a često i smrtonosnih bolesti. Neke od najštetnijih bolesti koje mogu biti prouzrokovane pušenjem su navedene u daljem tekstu.

Prerana smrt

Medicinska studija je pokazala da, u prosjeku, muškarci koji su pušili tokom svog života umiru 10 godina ranije nego oni koji nisu nikada pušili. Većina ovih muškaraca umire od bolesti koje su povezane sa pušenjem, uključujući:

  • rak pluća
  • koronarne bolesti srca
  • hronične opstruktivne bolesti pluća (COPD) –dugotrajne bolesti pluća kao što su: hronični bronhitis (infekcija glavnih disajnih puteva u plućima ), ili empfizem (oštećenje manjih disajnih puteva) koji se mogu javiti zajedno

Rak – karcinom

Pušenje je uzrok za 85-90% svih slučajeva raka pluća. Pored raka pluća, pušenje povećava rizik od dobijanja:

  • raka grlića materice
  • raka mokraćne bešike
  • raka pankreasa
  • raka želuca
  • raka bubrega
  • raka jednjaka
  • raka usne šupljine

Respiratorne bolesti

Pušenje je takođe vodeći uzrok za niz respiratornih bolesti kao što su:

  • Hronične opstruktivne bolesti pluća
  • Pneumonija (upala pluća)
  • Influenca (grip)

Ove bolesti mogu negativno uticati na fizičko stanje i na kvalitet života. Na primjer, osobe sa teškom hroničnom bolesti pluća, zbog svojih simptoma, ne mogu obavljati normalne dnevne aktivnosti.

Kardiovaskularne i cerebrovaskularne bolesti

Pušenje je glavni faktor rizika za dvije vrste bolesti:

  • Cerebrovaskularne bolesti –  bolesti koje se utiču na dotok krvi u mozak
  • Kardiovskularne bolesti  – bolesti koje zahvataju srce i arterije

Obje vrste bolesti mogu izazvati teške simptome koji mogu dovesti do invaliditeta i smrti.

Cerebrovaskularne bolesti povezane sa pušenjem su:

  • Demencija– je progresivan gubitak mentalnih funkcija
  • Moždani udar

Kardiovaskularne bolesti povezane sa pušenjem su:

  • Visok krvni pritisak (hipertenzija)
  • Koronarne bolesti srca
  • Angina pektoris – bolovi u grudima jer srce ne dobija dovoljno krvi
  • Ateroskleroza–  sužavanje i otvrdnuće arterija
  • Oslabljen rad srca
  • Srčani udar (infarkt)

Kardiovaskularne bolesti su vodeći uzrok smrti.

Ostale bolesti

Ostale bolesti koje mogu biti prouzrokovane pušenjem ili kod kojih je pušenje značajan  stepen rizika su:

  • Kronova bolest – bolest probavnog sistema koja izaziva bolove u stomaku i dijareju
  • Čir na želucu
  • Paradentoza – ozbiljna bolest desni
  • Astma
  • Dijabetička retinopatija –  gubitak vida usljed dijabetesa
  • Makularna degeneracija – oštećenje mrežnjače (tkivo u oku osjetljivo na svjetlost), koje postepeno dovodi do sljepila
  • Neplodnost –  i kod žena i kod muškaraca
  • boranje kože
  • Osteoporoza – slabe i lomljive kosti

Rizici za druge

Kada pušite ne ugrožavate samo sopstveno zdravlje nego i zdravlje svih koji udišu dim cigarete (uključujući i osobe oko vas). Prilikom pušenja pušač udiše samo 15% dima od cigarete, a ostalih 85% odlazi u atmosferu ili to udahnu druge osobe.

Pasivno pušenje je udisanje duvanskog dima iz cigarete kao i dima koji pušač izdahne. Svi oni koji su izloženi pasivnom pušenju takođe imaju povećan rizik da dobiju bolesti koje su uzrokovanje pušenjem naročito rak pluća i bolesti srca.

Na primjer, istraživanja su otkrila da žena nepušač, koja živi zajedno sa partnerom pušačem ima 72% više šanse da dobije rak pluća nego žena nepušač koja živi sa partnerom nepušačem.

Rizici za djecu

Djeca su u posebnoj opasnosti od posljedica pasivnog pušenja jer tokom prvih pet godina imaju povišen rizik od razvoja infekcija grudnog koša. Bebe izložene dimu cigarete su u većoj opasnosti od “sindroma iznenadne dojenačke smrti” (SIDS).

Pored toga što djecu čini podložnijom infekcijama uha kao što su otitis media (upala srednjeg uha) pasivno pušenje takođe utiče da djeca imaju veće šanse da dobiju astmu.

Rizici tokom trudnoće

Pušenje vas može učiniti manje plodnim, stoga nepušenje može poboljšati šanse da ostanete trudni.

Ako pušite, šansa da nastanu komplikacije tokom trudnoće i porođaja kao što su mučnina, pobačaj i krvarenje je veća. Pušenje tokom trudnoće takođe povećava rizik od preranog porođaja i mrtvorođenog.

Pušenje tokom trudnoće može takođe uticati na razvoj bebe. Beba na porođaju može imati manju težinu, može biti slabija i imati usporen rast tokom djetinjstva. Istraživanja sugerišu da djeca koja su izložena dimu dok su u maternici mogu imati manje uspjeha kasnije tokom školovanja.

Zašto prestati

Zašto prestati

Prestanak pušenja povećava šanse za duži i zdraviji život. Prestanak pušenja odmah smanjuje rizik od smrti ili teških bolesti koje su povezane sa pušenjem kao što su: rak pluća, hronične opstruktivne bolesti pluća i bolesti srca.

Dobrobit za zdravlje

Kada prestanete pušiti, to će se odmah pozitivno odraziti na vaše zdravlje. Kako se tijelo počinje vraćati u normalno stanje tako ćete se osjećati zdravijim i u roku od nekoliko sedmica ćete početi osjećati poboljšanje. Na primjer:

  • Nakon jednog mjeseca – koža će biti čistija, svjetlija i sa više vlažnosti
  • Nakon 3 do 9 mjeseci – disanje će biti bolje,  nećete više kašljati ili krkljati. Moguće je da se rad pluća poboljša do 10%.
  • Poslije 1 godine – rizik od infarkta ili bolesti srca će biti upola manji u odnosu na pušače.
  • Poslije 10 godina –  rizik od raka pluća će biti upola manji.
  • Poslije 15 godina  – rizik da dobijete infarkt ili neku srčanu bolest će biti kao da nikada niste pušili.

Istraživanja u vezi sa pušenjem su pokazala da osobe koje ostave pušenje do 35 godine starosti imaju neznatno kraći očekivani životni vijek od osoba koje nisu nikada pušile.

Osobe koje ostave pušenje do 50. godine smanjuju rizik da umru od bolesti koje se dovode u vezu s pušenjem za 50%.

Pored trenutnih i dugotrajnih koristi za vaše zdravlje, postoje i mnogi drugi razlozi zbog kojih bi trebalo ostaviti pušenje. Neki od njih su:

  • Više ne nanosite štetu drugima kroz pasivno pušenje, naročito bebama i djeci koji su izloženi riziku od “sindroma iznenadne dojenačke smrti”, astme, infekcija uha i grudnog koša.
  • Manje je vjerovatno da će vaša djeca pušiti. Istraživanja pokazuju da djeca koja žive sa roditeljima pušačima imaju 3 puta veće šanse da i sama počnu pušiti.
  • Možete smanjiti štetni uticaj na vašu nerođenu bebu. Mada je pušenje u bilo kojoj fazi trudnoće štetno za bebu, najštetniji period je drugo tromjesečje (14-26 sedmica) i treće tromesečje. (27 sedmica – porođaj). Stoga, ako žena ostavi pušenje tokom prva tri mjeseca trudnoće, imaće sličan rizik od rađanja bebe sa malom težinom kao i nepušač.

Tretman

Tretman

Nikotinska terapija za smanjenje pušenja

Ako niste spremni da u potpunosti ostavite pušenje, ljekar opšte prakse može preporučiti nikotinsku terapija za smanjenje pušenja. To podrazumijeva uzimanje nikotinske terapije da bi postepeno smanjili broj cigareta i da biste na kraju u potpunosti prestali pušiti.

Ako ljekar opšte prakse predloži upotrebu nikotinske terapije, prepisaće vam nikotinske gume za žvakanje ili inhalator koji ćete koristiti između dvije cigarete. Ova sredstva za odvikavanje od pušenja je najbolje koristiti između dvije cigarete jer ona obezbjeđuju kratak i jak dotok nikotina umjesto ravnomjernog i konstantnog.

Dok još uvijek pušite neophodno je da koristite nikotinsku terapiju sa kratkim rokom oslobađanja nikotina, a ne onu sa stalnim oslobađanjem nikotina, jer biste se zbog toga mogli jako loše osjećati.

Iz tog razloga, između cigareta morate koristiti nikotinsku terapiju koju je prepisao ljekar da bi se borili protiv pušačke krize i želje za pušenjem.

Takođe, trebalo bi da pokušate da što više produžite intervale između dvije cigarete i da postepeno smanjite broj cigareta. U roku od šest nedjelja od početka upotrebe nikotinske terapije trebalo bi da ste smanjili uobičajen broj cigareta na pola.

Uz savjet ljekara opšte prakse možete prestati pušiti čim za to budete spremni, ali to ne bi trebalo da bude duže od šest mjeseci od početka uzimanja nikotinske terapije.

Tretman i podrška porodičnog ljekara

Na vašem prvom sastanku, ljekar će vas ispitati o vašim pušačkim navikama da bi procijenio nivo ovisnosti i objasniće vam sve prednosti prestanka pušenja. Pomoći će vam da indetifikujete faktore koji mogu učiniti odvikavanje od pušenja teškim kao što su: život sa drugim pušačima i bilo koji drugi stres kome ste izloženi u svakodnevnom životu.

LJekar opšte prakse vam može prepisati tretman koji će vam pomoći da prestanete pušiti. Postoji više različitih tretmana, a koji tretman će vama prepisati zavisi od vašeg ličnog izbora, od vrste lijekova za odvikavanje koje ste eventualno nekada uzimali i neželjenih efekata koje su oni izazivali.

Vrste tretmana za odvikavanje od pušenja, njihovi neželjeni efekti i način na koji će biti prepisani su opisani u nastavku.

Terapija zamjene nikotina (NRT)

Nikotin je neurotoksin koji izaziva ovisnost i upravo je nikotin u cigaretama taj koji dovodi do toga da osoba postane ovisna o pušenju.

Terapija zamjene nikotina (NRT) djeluje tako što se u krvotok stalno oslobađa nikotin u mnogo manjoj mjeri nego iz cigarete i to bez katrana, karbon monoksida i drugih otrovnih hemikalija koje sadrži duvanski dim.

Ovo pomaže da se kontroliše jaka želja za cigaretom koja se javlja kada organizmu počinje da nedostaje nikotin koji se dobija pušenjem.

Terapija zamjene nikotina (NRT) je najčešći tretman za odvikavanje od pušenja i može se naći u više raličitih oblika, uključujući:

  • Nikotinski flasteri – transdermalni flasteri (koji se lijepe na kožu), dostupni u 2 varijante: ispuštanje nikotina 16 ili 24 sati.
  • Žvakaće gume  koje su dostupne u 2 varijante: 2mg ili 4mg nikotina
  • Inhalatori, koji izgledaju kao plastične cigarete kroz koje se udiše nikotin
  • Tablete i pastile koje se stavljaju ispod jezika
  • Sprej za nos, nikotin prolazi kroz sluzokožu nosa

NRT može prepisati porodični ljekar, a svi oblici NRT se mogu kupiti u apotekama bez recepta.

Ne postoje dokazi da je neki NRT djelotvorniji od drugih, pa je stvar ličnog izbora za koji ćete se odlučiti.

Prilikom donošenja odluke, trebalo bi da razmislite koja ste vrsta pušača. Na primjer: da li ste strastveni pušač kome cigareta treba čim ustane ili povremeni pušač koji puši samo kad izađe na piće ili poslije obroka.

Neki strastveni pušači smatraju da je 24-satni nikotinski flaster veoma koristan jer ih oslobađa od strastvene potrebe za cigaretom čim ustanu. Drugi opet više vole NRT sprej jer djeluje mnogo brže.

Nekim pušačima pomaže da kombinuju NRT proizvode. Na primjer: nose flastere tokom dana, a žvakaću gumu ili inhalator koriste da bi se oslobodili iznenadne potrebe za cigaretom.

Većina terapija NRT traje 8 do 12 sedmica prije nego što postepeno smanjite i na kraju ostavite pušenje. Većina ljudi potpuno prestane koristiti NRT u roku od 3 mjeseca, ali je strastvenim pušačim možda potrebno više vremena.

Neželjeni efekti NRT su:

  • Iritacija kože kada se koriste flaster
  • Iritacija nosa, grla ili očiju kada se koristi sprej za nos
  • Nesanica, ponekad sa živopisnim snovima
  • Nelagoda u stomaku
  • Vrtoglavica
  • Glavobolje

Neželjeni efekti su blagi do umjereni, ali ako postanu naročito neprijatni onda kontaktirajte ljekara opšte prakse jer se može desiti da treba promijeniti ili prilagoditi vrstu ili dozu NRT.

Takođe, ubrzo nakon upotrebe spreja za nos može doći do kijanja i suzenja očiju. Zbog toga, ako Vam je prepisan NRT sprej za nos, ne bi trebalo da ga koristite dok vozite ili neposredno prije vožnje.

Nikotinska terapija za prestanak pušenja i trudnoća

Ako ste trudni ili dojite i želite da prestane da pušite, najbolje je za Vaše zdravlje i za zdravlje Vaše bebe, da poptuno i bez odlaganja ostavite pušenje, bez pomoći ikakvog tretmana za odvikavanje od pušenja.

Međutim, ako osjećate da ne možete da prestanete da pušite bez pomoći tretmana za odvikavanje od pušenja, ljekar opšte prakse će vam savjetovati da prestanete da pušite i da koristite NRT da biste kontrolisali želju za pušenjem.

Nikotin nije dobar za vašu bebu, međutim najveći rizik za zdravlje Vaše nerođene bebe predstavlja ugljen monoksida koji može dovesti do intrauterine hipoksije (ozbiljan nedostatak kiseonika).

Dakle, iako upotreba NRT nije idealno rješenje za vašu bebu, ipak je rizik da nastavite pušiti mnogo veći od rizika koji sa sobom nosi nikotin.

Kao i za sve druge pacijente koji žele da prestanu da puše, vrsta NRT koja će biti prepisana zavisi od ličnog izbora, lakoće upotrebe i od stepena ovisnosti.

Lijekovi

Trenutno postoje dvije vrste lijekova koji su odobreni da pomažu u odvikavanju od pušenja. O njima detaljnije u nastavku:

Bupropion
Bupropion je lijek prvobitno namijenjen za liječenje depresije, ali je tokom vremena otkriveno da pomaže i u odvikavanju od pušenja. Još uvijek nije u potpunosti razjašnjeno zbog čega je to tako.

Većina stručnjaka vjeruje da je razlog tome to što lijek utiče na dijelove mozga koji su zaduženi za ovisničko ponašanje.

Bupropion se prepisuje u obliku tablete i doza je jedna do dvije tablete na dan u zavisnosti od toga šta je ljekar opšte prakse propisao.

Bupropion treba  uzimati 7-14 dana prije nego što pokušate ostaviti pušenje jer tada lijek postiže svoj maksimalan efekat. Dužina terapije je obično sedam do devet sedmica.

Bupropion nije pogodan za:

  • djecu i mlade ispod 18 god
  • trudnice i dojilje
  • osobe sa anoreksijom ili bulimijom
  • osobe sa tumorom centralnog nervnog sistema
  • osobe sa teškom cirozom jetre

Bupropion  takođe može povećati rizik od epileptičnog napada pa samim time nije pogodan za osobe koje već imaju veći rizik od normalnog za dobijanje epileptičnog napada kao što su:

  • osobe sa epilepsijom
  • osobe sa bipolarnim poremećajem
  • osobe koje imaju ozbiljan problem sa zloupotrebom alkohola
  • osobe koje imaju dijabetes i koriste hipoglikemičke lijekove ili insulin

Bupropion može izazvati nekoliko neželjenih efekata kao što su:

  • suva usta
  • osjećaj nelagode u stomaku
  • insomnia (nesanica)
  • glavobolje
  • problemi sa koncentracijom
  • vrtoglavica
  • pospanost

Ako nakon uzimanja Bupropiona osjećate pospanost, ne bi trebalo da upravljate teškim mašinama niti da vozite.

Vareniklin
Vareniklin je trenutno jedini lijek koji je namjenski napravljen da pomogne u odvikavanju od pušenja.

Djeluje tako što sprečava da se nikotin veže za receptore (dijelove mozga koji reaguju na nikotin) što smanjuje želju za nikotinom i osjećaj zadovoljstva tokom pušenja.

Ako niste u potpunosti prestali pušiti prije nego što počnete uzimati vareniklin, trebalo bi da to učinite u roku od 7 do 14 dana nakon što započnete s terapijom.

Preporučeno vrijeme uzimanja vareniklina je 12 sedmica. Ako uspješno prestanete da pušite u tom vremenskom periodu, možda će vam biti prepisan sledeća terapija od 12 sedmica da bi bili sigurni da nećete početi ponovo pušiti.

Vareniklin nije pogodan za:

  • djecu i mlade ispod 18 god
  • trudnice i dojilje
  • osobe sa epilepsijom
  • osobe sa bolestima bubrega u odmakloj fazi

Neželjeni efekti vareniklina su:

  • mučnina i povraćanje
  • glavobolje
  • insomnia (nesanica)
  • nesvakidašnji snovi
  • povećan apetit
  • zatvor (konstipacija) ili dijareja
  • nadut stomak
  • usporeno varenje
  • flatulencija (vjetrovi)
  • suva usta
  • umor
  • vrtoglavica
  • pospanost

Ako nakon uzimanja vareniklina osjećate pospanost, ne bi trebalo da upravljate teškim mašinama niti da vozite.

Prijavljeno je mnogo slučajeva da su ljudi nakon početka terapije vareniklinom bili depresivni ili čak suicidalni.

Mada ne postoje dokazi da su ovi simptomi direktno povezani sa lijekom, ako ste depresivni ili razmišljate o samoubistvu iz predostrožnosti treba odmah prestati uzimati vareniklin i kontaktirati ljekara opšte prakse.

Faze prestanka

Faze prestanka

Odluka da prestanete pušiti i iskrena želja da u tome uspijete su važni koraci u odvikavanju od pušenja.

Postoje tri faze u odvikavanju od pušenja:

  • Priprema za prestanak
  • Prestanak
  • Održavanje apstinencije

Da biste postali nepušač može biti potrebno do 3 mjeseca, mada je obično potrebno manje vremena. Fizička želja za cigaretom obično nestane u roku od sedam dana, ali psihička želja traje duže.

Faza 1 – Priprema za prestanak
Važno je da prestanete da pušite zato što to želite. Napišite listu razloga i držite je na dohvat ruke u sljedećih nekoliko mjeseci. Razmišljajte o mnogim dobrobitima koje će vam donijeti prestanak pušenja, uključujući:

  • Smanjeno kašljanje
  • Bolje disanje
  • Osjećaćete se zdravije
  • Čista odjeća
  • Ušteda novca
  • Značajno manji rizik i za vas i za vašu porodicu od bolesti koje su vezane za pušenje.

Pokušajte se sjetiti da kad pušite većina zadovoljstva dolazi zbog olakšanja kada dobijete nikotin koji vam je nedostajao, a ne od same cigarete. Terapija zamjene nikotina (NRT) može obezbijediti isti efekat bez potrebe za pušenjem, a istovremeno vam pomaže da ostavite pušenje.

Ne očekujte da će odvikavanje od pušenja ići lako, ali sjetite se da će prva 3 do 4 dana biti najteža. Ako možete, udružite se sa prijateljem ili članom porodice koji takođe želi da prestane pušiti.

Kada ste odlučili da prestanete da pušite, trebalo bi da napravite plan koji uključuje:

  • Tačan datum prestanka pušenja i smanjenje broja cigareta prije tog datuma
  • Podršku porodice i prijatelja koji će vam pomoći u odvikavanju.
  • Nagrada za prvi dan, prvu sedmicu, prvi mjesec
  • Dan ranije se otarasite svega što je povezano sa pušenjem kao što su cigarete, pepeljare i upaljači

Faza 2 – Prestanak
Vaš prvi cilj je da provedete prvi dan bez pušenja. Ako vam je potrebno da stavite nešto u usta, žvaćite žvaku bez šećera ili nešto drugo što je zdravo i ne goji, na primjer voće. Ako imate jaku potrebu, udahnite duboko nekoliko puta i pokušajte odložiti ispunjenje želje. Ovaj osjećaj obično prođe u roku od nekoliko minuta.

Ako morate da radite nešto sa rukama, nađite nešto čime ćete se igrati, npr. olovka, novčić ili lopta za oslobađanja od stresa.

Faza 3 – Održavanje apstinencije
Idite dan po dan i svaki dan čestitajte sebi jer ste uspjeli da izdržite tako dugo. Nastavite da se podsjećate zašto ste ostavili pušenje i šta dobijate time što i dalje ne pušite.

Budite pozitivni, ostanite istrajni i nagradite sebe. U početku će možda pomoći da promijenite dnevnu rutinu i da izbjegavate situacije koje bi inače bile povezane sa  pušenjem. Izbjegavanje alkohola za neko vrijeme može takođe biti od pomoći.

Može se desiti da nakon nekoliko sedmica, naročito ako vam nije bilo teško da prestanete pušiti, ljudi oko vas prestanu da vas bodre ili čak da zaborave da ste prestali pušiti.

Ovaj period je od izuzetne važnosti i morate se potruditi da ne pokleknete. Ne dozvolite sebi da dođete u iskušenje da popušite jednu cigaretu jer jedna lako vodi ka drugoj ili treće i time povećavate rizik da ponovo postanete pušač.

Ušteda novca koji biste potrošili na cigarete je veliki podstrijek da nastavite s odvikavanjem.

 

Reproduced with permission from NHS Choices (www.nhs.uk) © Crown Copyright 2010


Podijeli s prijateljima

Vezani sadržaji

BH Zdravlje na facebooku


Komentariši


Vremenska prognoza

Funded by Norwegian Ministry of Foreign Affairs | Implemented by and | In cooperation with Ministry of Health of Tuzla Canton