Oko operacije krajnika, stručnjaci nemaju mnogo dilema: oni se operišu kada dijete godišnje ima pet do šest bakterijskih infekcija grla, odnosno gnojnih angina, kada su uvećani toliko da prave smetnje u disanju, dok se treći krajnik “vadi” kada mališani imaju hroničnu upalu uha ili nekoliko akutnih zapaljenja ušiju tokom godine.

U ovim situacijama, operacija je neminovna, a dijete se na intervenciju vodi posle navršene treće godine. Za granične slučajeve, kada problemi postoje, ali ne u ovolikoj meri, posebno kada su u pitanju dva nepčana krajnika, operacija se ne radi po svaku cijenu.

Doktor Vladan Šubarević, specijalista ORL u Institutu za majku i dijete “Dr Vukan Čupić”, kaže da se dva “glavna” krajnika ne odstranjuju onda kada izazivaju blaže tegobe, jer imaju određenu imunološku ulogu:

– Ako su krajnici samo promijenjeni, a dijete nema posebnih tegoba, onda se oni ne operišu. Ova dva krajnika imaju ulogu u imunološkom sistemu jer proizvode antitela i imunoglobuline koji jačaju imunološki sistem.

Zabluda je, kaže on, da se vađenjem krajnika ruši imunološka barijera, i da zbog toga svaka, pa i najobičnija prehlada kod djeteta može da se “spusti” na pluća.

– Uklanjanjem krajnika imunološka barijera nije uništena jer organizam prepoznaje nedostatak imunoglobulina i uspijeva, aktiviranjem drugog dijela odbrambenog limfnog sistema, da nadomesti taj nedostatak. U suštini, on preuzima ulogu branioca od infekcija. Za to mu je potrebno dvije do tri sedmice od operacije, pa se može reći da je dijete samo u tom kratkom periodu uslovno rečeno, osjetljivije na infekcije – pojašnjava dr Šubarević.

Treći krajnik, pak, nema nikakvu ulogu. Da sa njim nešto nije u redu prepoznaje se po stanju srednjeg uha. Srednje uho se ne ventilira dobro jer je zatvoreno ušće Eustahijeve tube, koja bi, inače, trebalo da bude prohodno. Nekada treći krajnik može da bude uzrok i čestih infekcija, poznatih kao adenoiditis koja djeci, također, prave brojne tegobe. Takva djeca najčešće otežano dišu, imaju sekreciju iz nosa, govore nazalno, odnosno kroz nos. Ovakvo stanje predstavlja indikaciju za hirurško liječenje, gde treći krajnik mora da se odstrani.

Ako se krajnici godinama “čuvaju” iako su promijenjeni, “truli” i izazivaju tegobe sa disanjem i čestim upalama uha i grla, može da se napravi više štete po zdravlje.

– Ogromni, uvećani krajnici utiču na rast i razvoj djeteta, razvoj kostiju lica, na sazrijevanje srca i pluća, na lučenje hormona – upozorava dr Šubarević. – I česte angine utiču na kvalitet života djeteta jer su za njihovo liječenje neophodni antibiotici, što, inače nije preporučljivo. Najvažnije je znati da samo zdrav krajnik ima značajnu ulogu u odbrani organizma, ali zato bolestan predstavlja izvor infekcije.

PONOVNE OPERACIJE

Događa se da, uprkos dobro urađenoj operaciji, treći krajnik počne ponovo da raste, zbog čega posle izvesnog vremena mora ponovo da se odstrani. To zavisi od organizma, odnosno od njegove sposobnosti da, nakon prve intervencije, preuzme ulogu imunološkog branitelja. (b92)