BHZdravlje

Nema reklama za prikazivanje


Polipi u crijevima

polipi

Polipi u crijevima nisu rijetkost, u prosjeku se nalaze kod svake desete osobe. Što je osoba starija, to su polipi vjerovatniji. Pretpostavlja se da svaka treća osoba starija od 60 godina ima bar jedan polip u crijevima.

Iz polipa na crijevima može nastati rak crijeva i to u čak 90% slučajeva. Pošto polipi skoro da i ne pokazuju simptome, najčešće se slučajno otkriju prilikom koloskopije (pregleda crijeva iznutra). Zbog toga je koloskopija izuzetno važan preventivni pregled gdje ljekar može otkriti polipe i odmah ih odstraniti.

Polipi u crijevima su izbočine sluznice koje (iz sluznice) ulaze u unutrašnjost crijeva. Uglavnom se nalaze u debelom crijevu.

Prema izgledu tkiva, ljekari razlikuju adenomatozne polipe (adenome), hiperplastične i hamartozne polipe. Najčešći su adenomi, koji se opet dijele u tubularne, vilozne i tubivilozne forme.

Pored starosti, postoje i drugi faktori rizika za nastanak polipa u crijevima.

Polipi se javljaju puno češće u Evropi, SAD i Australiji nego u Aziji i Afrci. Na osnovu tih podataka stručnjaci pretpostavljaju da ishrana i način života utiču na nastanak polipa.

Istraživanja su pokazala da debele osobe kao i dijabetičari češće imaju polipe.

Premalo biljnih vlakana u ishrani, premalo kretanja i masna ishrana dovode također do bržeg  nastanka polipa, a rizik nastanka bolesti povećavaju i alkohol i cigarete.

Naravno da i geni utiču na rizik dobijanja polipa. Postoje čak i specijalni porodični sindromi, kao takozvani porodični adenomatozni polipozis, kod kojeg je u debelom crijevu čak više od 100 polipa.

Koliko su polipi u crijevima opasni?

Kod adenoma se radi o novoizraslom tkivu, znači o tumoru koji ne mora automatski biti zloćudan. Ipak, ovi polipi mogu da se negativno promijene i slove kao predforma raka debelog crijeva. Preko 90% rakova crijeva se razvijaju iz ovih formi polipa. Što je više adenoma u debelom crijevu i što su oni veći, to je veći rizik nastanka raka. Ko boluje od porodičnog adenomatoznog polipozisa ima vjerovatnoću nastanka raka crijeva od skoro 100%.

Da li ostale forme polipa (hiperplastični i hamartozni) povećavaju rizik nastanka raka, još nije skroz istraženo.

U većini slučajeva polipi ne pokazuju simptome ni poteškoće. Nekada neki polip krvari, što se manifestuje u svijetlo crvenoj boji u stolici. Ukoliko krv ostane duže u crijevima, stolica ima tamno smeđu boju. Ljekari pretpostavljaju da samo 5% svih adenoma vidljivo krvare (da se primjeti u stolici).

Rijetko kada veliki polip smeta u probavi i to se manifestuje zatvorom. Neki polipi nekada dovedu do proljeva.

Polipi se uglavnom slučajno otkriju, kada se radi koloskopija koja se preporučuje svima starijim od 55 godina (genetski opterećenim i ranije). Ovako se pregledaju crijeva iznutra, te gastroenerolog može pronaći i polipe.

Jednostavni test stolice na krv (Guajak test) je nesiguran kada treba dijagnosticirati polipe, jer većina polipa ne krvari toliko da bi se ovim testom dokazala krv u stolici. Moderni, imunološki testovi stolice su mnogo tačniji.

Ljekar odstranjuje polipe za vrijeme koloskopije i za to koristi specijalne instrumente koji se unose u crijeva preko endoskopa. Nakon odstranjivanja se tkivo pregleda u laboratoriju da bi se ispitalo da li se radi o dobroćudnoj ili zloćudnoj formi. Ukoliko se dijagnosticira rak crijeva, uključuje se adekvatna terapija, najčešće operacija.

Pacijent nakon određenog vremena ponavlja koloskopiju, zato što se polipi ponovo mogu pojaviti. Obično se radi o periodu od deset godina, ali to može da bude individualno različito.

Znači, koloskopijom se može na vrijeme otkriti rak crijeva, ljekari pretpostavljaju da se rizik nastanka raka crijeva smanjuje za 90% kada pacijenti urade pregled na vrijeme i tada se otkriju i odstrane polipi. Zbog toga je ovaj pregled za osobe sa povišenim rizikom, na primjer bliski srodnici sa dijagnozom raka crijeva, jako važan i neophodan.

Osobe koje se redovno kreću imaju i manje polipa u crijevima. Istraživanja su dokazala da je već 30 do 60 minuta dnevnog kretanja dovoljno da se smanji rizik nastanka polipa i raka crijeva.

Raznovrsna i zdrava ishrana, puna povrća i voća, znači biljnih vlakana, štiti od polipa.

Crveno meso bi se trebalo što rjeđe konzumirati.

Ko pazi na kilažu, ne puši i samo ponekad pije alkohol (vino i pivo) u normalnim količinama može također spriječiti nastanak polipa u crijevima.

I naravno od 55. godine preventivni pregledi, odnosno koloskopija, daju najveću sigurnost.


Podijeli s prijateljima

Vezani sadržaji

BH Zdravlje na facebooku


Komentariši


Vremenska prognoza

Funded by Norwegian Ministry of Foreign Affairs | Implemented by and | In cooperation with Ministry of Health of Tuzla Canton